Afhankelijke start- en landingsbanen

In de luchtvaart wordt gesproken van afhankelijk baangebruik als vliegoperaties op de ene baan van invloed (kunnen) zijn op vliegoperaties op een andere baan.

De inzet van start- en landingsbanen wordt bepaald op basis van diverse factoren, zoals weersomstandigheden, baanbeschikbaarheid, milieuregels en verkeersaanbod. Door deze factoren en de lay-out van het banenstelsel, komt het bijvoorbeeld op Schiphol regelmatig voor dat combinaties van afhankelijke banen moeten worden ingezet.

Lay-out van het banenstelsel op Schiphol. De start- en landingsbanen liggen in diverse windrichtingen.

Wanneer zijn banen afhankelijk

Start- en landingsbanen kunnen op verschillende manieren afhankelijk van elkaar zijn. Banen kunnen elkaar letterlijk kruisen, zoals de Aalsmeerbaan en de Buitenveldertbaan op Schiphol. Als het verlengde van banen elkaar kruisen spreken we van convergerende banen. Ook bij het gebruik van parallel liggende banen en het gebruik van een baan voor zowel starts als landingen - de zogenoemde mixed mode - is sprake van afhankelijk baangebruik. Ook zijn er baancombinaties mogelijk waarbij vertrekkende vliegtuigen jet blast hinder kunnen veroorzaken voor ander vliegverkeer, zoals bijvoorbeeld bij het gelijktijdig gebruik van de Kaagbaan en Aalsmeerbaan. Jet blast is de snel stromende lucht die wordt geproduceerd door de straalmotor van vliegtuigen, in het bijzonder bij de start.

Veiligheidsprocedures

Ondanks de afhankelijkheid van banen is het mogelijk voorwaarden te scheppen waaronder de banen veilig gelijktijdig kunnen worden ingezet. De luchtverkeersleiding heeft daarom voor afhankelijk baangebruik andere procedures dan voor onafhankelijk baangebruik.

Een aantal voorbeelden van aanvullende voorwaarden bij afhankelijk baangebruik:

  • Bij afhankelijk baangebruik worden onder andere strikte voorwaarden gesteld aan de zichtomstandigheden. Zo zijn er minimumwaarden voor het zicht en/of de wolkenbasis en gelden bij daglicht andere procedures dan als het donker is.
  • Bij verminderde zichtomstandigheden wordt de afstand tussen landend en/of startend verkeer vergroot. Bijvoorbeeld door de tijdsinterval tussen dit verkeer te verlengen, of starts en/of landingen ten opzichte van elkaar te timen. Beiden hebben overigens invloed op de hoeveelheid verkeer die kan worden afgehandeld. Meer over separatie van vliegtuigen is hier te vinden.
  • Afhankelijk van de omstandigheden, worden aanvullende voorwaarden gesteld aan bijvoorbeeld de beschikbare systeemondersteuning, beschikbaarheid van baanverlichting en het aantal actieve luchtverkeersleiders.

 

Meer informatie over:

Kruisend baangebruik

Convergerend baangebruik

Parallel baangebruik

Baangebruik in mixed mode