1 december 2015 - Verlies van afstand Amsterdam Airport Schiphol

Melding

Op dinsdag1 december in de ochtend zijn twee vliegtuigen elkaar tijdens de nadering voor Amsterdam Airport Schiphol dichter genaderd dan de separatieminima voorschrijven. LVNL heeft dit voorval gemeld bij de Onderzoeksraad voor Veiligheid en doet zelf onderzoek naar dit voorval.

Voorvallen onderzoek

De primaire taak van LVNL op het gebied van veiligheid is het onderling separeren van vliegtuigen (inclusief vliegtuigen met voertuigen op de grond). De verkeersleiding meldt voorvallen die in de praktijk optreden binnen LVNL met als doel om hier lering uit te kunnen trekken en het risico van een dergelijk voorval in de toekomst te verkleinen. Binnen LVNL worden alle gemelde voorvallen onderzocht om de veiligheid continu te kunnen verbeteren.

Situatiebeschrijving
Op dinsdag 1 december in de ochtend, vindt in het naderingsgebied van Amsterdam Airport Schiphol een verlies van afstand plaats tussen twee vliegtuigen. Deze situatie ontstaat tijdens parallel naderen vanuit het noorden naar de Polderbaan (18R) en de Zwanenburgbaan (18C). Een vliegtuig van het type Airbus A320 nadert voor een landing op de Zwanenburgbaan, een vliegtuig van het type Fokker F70 nadert voor een landing op de Polderbaan. Beide vliegtuigen dalen.

Het moment waarop het verlies van afstand ontstaat is het moment dat de A320 daalt naar een hoogte die de F70 net is gepasseerd. De daalsnelheid van de A320 is op dat moment groter dan de daalsnelheid van de F70. De minimale afstand tussen beide vliegtuigen is 1,4 nautische mijl horizontaal en 500 voet verticaal. De separatienorm is in de fase van de nadering waarin de vluchten zich op dat moment bevinden 3 nautische mijl horizontaal of 1.000 voet verticaal. Deze norm geldt tot het moment dat beide vliegtuigen gestabiliseerd zijn op dat deel van het instrument landingssysteem dat zorg draagt voor de ideale koerslijn (localizer). Dit gebeurde kort na het bereiken van de minimale separatie.

Beide vluchten landen veilig.

Resultaten onderzoek

LVNL heeft het onderzoek naar dit voorval afgerond. Hieronder vindt u een samenvatting van het voorval.

Samenvatting

Er wordt parallel genaderd op de Polderbaan (18R) en de Zwanenburgbaan (18C) van Amsterdam Airport Schiphol. De Airbus 320 nadert vanuit zuidelijke richting voor een landing op de Zwanenburgbaan, de Fokker 70 vanuit westelijke richting voor een landing op de Polderbaan.

De naderingsverkeersleider voor de Polderbaan instrueert de Fokker om snel te zakken. Hiermee wordt geanticipeerd op het vervolg van beide vluchten, door enerzijds de Fokker voldoende snel te laten dalen voor een stabiele eindnadering en anderzijds om de verticale afstand van minimaal 1.000 voet tussen de Fokker en de Airbus te realiseren, voordat beide vliegtuigen indraaien voor de parallelle nadering voor hun landing.

De vlieger van de Fokker bevestigt de instructie. De Airbus daalt ondertussen zoals geïnstrueerd door de naderingsverkeersleider voor een landing op de Zwanenburgbaan. De Fokker zakt echter minder snel dan waarop de naderingsverkeerseider rekent. Hierdoor wordt de geplande verticale separatie van minimaal 1.000 voet niet gerealiseerd. Beide vliegtuigen vliegen het horizontale pad wel zoals gepland en geïnstrueerd.

Beide naderingsverkeersleiders, die direct naast elkaar zitten, informeren de vliegers van de Fokker en de Airbus over de parallelle operatie en over de aanwezigheid van het andere vliegtuig in hun nabijheid. De vliegers van zowel de Fokker als de Airbus bevestigen dat zij de situatie hebben begrepen en de Fokker-vlieger geeft ook aan de Airbus te zien. De verkeersleiding monitort beide vliegtuigen nauwkeurig en besluit geen corrigerende instructies te geven.

Op het moment dat de Fokker en de Airbus indraaien om het signaal van het instrumentlandingssysteem van hun respectievelijke landingsbanen te onderscheppen, wordt de minimale onderlinge afstand bereikt: 500 voet verticaal - ruim 152 meter - en 1,4 nautische mijl - circa 2,6 kilometer - horizontaal.

Beide vliegtuigen zijn veilig geland.

De conclusie van het onderzoek is dat het voorval het gevolg was van een verkeerde inschatting van het verticale vliegprofiel van de Fokker. Dit is door de verkeersleiding onderkend. Op basis van het normale horizontale gedrag van beide vliegtuigen en de bevestiging dat de Fokker vlieger de Airbus zag, zijn er geen corrigerende instructies gegeven.

Classificatie: major incident