Vorige week heeft LVNL noodzakelijke veiligheidsmaatregelen doorgevoerd. Hier gaat een uitgebreid proces aan vooraf. Hoe werkt dat precies? Een luchtverkeersleider, vliegprocedure analist en omgevingsmanager leggen het uit.
Vorige week heeft LVNL noodzakelijke veiligheidsmaatregelen doorgevoerd. De ene maatregel is een aanpassing van een bestaande nachtroute voor vliegtuigen met een zuidelijke bestemming die opstijgen vanaf de Polderbaan. De andere maatregel is dat we piloten, die vertrekken vanaf de Kaagbaan en richting het oosten bij Kudelstaart en Rijsenhout vliegen of richting het westen bij Hoofddorp en Nieuw-Vennep, opdracht geven om met een vaste bochtstraal te vliegen.
Dit soort veiligheidsmaatregelen worden niet zomaar ingevoerd. Daar gaat een uitgebreid proces aan vooraf. Hoe werkt dat precies? Een luchtverkeersleider, vliegprocedure analist en omgevingsmanager leggen het uit.
De kerntaak van LVNL is het geven van luchtverkeersdienstverlening. Veiligheid is daarbij een randvoorwaarde. Daarom kijken we continu of procedures veilig zijn en goed werken. Soms is het nodig om maatregelen te nemen of procedures aan te passen om de veiligheid te blijven waarborgen. Bijvoorbeeld omdat vliegtuigen moderner worden, omstandigheden veranderen, of omdat uit de praktijk blijkt dat het nog veiliger kan.
Een veiligheidsmaatregel begint vaak met een signaal uit de dagelijkse praktijk. In het geval van de nachtelijke vertrekroute vanaf de Polderbaan, merkten luchtverkeersleiders op dat vliegtuigen de route niet allemaal op dezelfde manier volgden. Ronald Beers, luchtverkeersleider en Unit Manager Tower/Approach bij de afdeling Operations, vertelt: “Op deze route zagen we dat niet alle vliegtuigen de bocht naar rechts nauwkeurig kunnen vliegen. Dat komt door de dimensionering van de bocht, in combinatie met de snelheid die vliegtuigen hier vliegen. Daardoor kwamen vliegtuigen soms dichter bij elkaar dan gewenst. We geven de piloot dan een aanvullende instructie om ervoor te zorgen dat er altijd voldoende veilige afstand tussen vliegtuigen blijft. Vanuit de luchtverkeersleiders kregen we hier verschillende meldingen over.”
Als dit soort signalen vaker voorkomen, wordt onderzocht of een aanpassing nodig is. Als een aanpassing nodig is, dan kan er een zogeheten safety aanbeveling worden opgesteld.
We kijken eerst zorgvuldig wat er precies aan de hand is. Soms is de oorzaak snel duidelijk, maar soms moeten we het samen met andere partijen, zoals luchtvaartmaatschappijen, verder analyseren om goed te begrijpen wat er speelt.
Jan-Koenraad Veenstra Analist Flight Procedure Design
Na zo’n safety aanbeveling start een uitgebreid onderzoek. Daarin wordt gekeken wat er precies aan de hand is en welke mogelijke oplossingen er zijn. Volgens Jan-Koenraad, analist Flight Procedure Design, is dat onderzoek op te delen in meerdere stappen: “We kijken eerst zorgvuldig wat er precies aan de hand is. Soms is de oorzaak snel duidelijk, maar soms moeten we het samen met andere partijen, zoals luchtvaartmaatschappijen, verder analyseren om goed te begrijpen wat er speelt. Als we de oorzaak scherp hebben, werken we mogelijke oplossingsrichtingen uit. Die worden vervolgens met de betrokken afdelingen en externe partners besproken.” Die oplossingsrichtingen kunnen uiteindelijk heel verschillend zijn, vertelt Jan-Koenraad: “Het kan bijvoorbeeld om de aanpassing van een route gaan, maar soms gaat het ook om andere instructies voor de luchtverkeersleider of om systeemaanpassingen.” Er wordt zorgvuldig afgewogen welke oplossing het veiligst is, voldoet aan (inter)nationale wet- en regelgeving en tegelijkertijd zo min mogelijk impact heeft op de omgeving.
Nadat er dan een besluit is genomen over de oplossingsrichting, wordt een ontwerp gemaakt. “Dat ontwerp moet aan veel criteria voldoen,” vervolgt Jan-Koenraad. “Denk aan de richtlijnen van de International Civil Aviation Organization (ICAO) en regelgeving vanuit de EU.” Als het ontwerp dan uiteindelijk is afgerond, volgt een review en soms ook een vliegvalidatie: “We testen de aangepaste procedure in de praktijk. Bij een route-aanpassing doen we dat ook met een vliegtuig of in een vliegsimulator. Daarna moet de overheid de procedure goedkeuren, voordat we de oplossing kunnen implementeren.”
Bij de veiligheidsmaatregelen kijken we ook naar de effecten op de omgeving. Om die effecten goed inzichtelijk te maken, kunnen we bijvoorbeeld een geluidstudie laten uitvoeren door een onafhankelijke partij. Hier is ook Juliette van der Laan, adviseur omgevingsmanagement, nauw bij betrokken: “Dit soort maatregelen zijn belangrijk voor de veiligheid, maar we begrijpen dat ze ook impact hebben op bewoners. Voor de één betekent dit dat er minder vliegtuigen over hun woonomgeving zullen overvliegen, terwijl een ander juist meer geluid kan ervaren. Daar moeten we de omgeving goed over informeren.”
Er wordt een participatietraject opgezet waarbij onder andere gemeenten, provincies en bewonersvertegenwoordigers uitgebreid worden geïnformeerd en de gelegenheid krijgen om vragen te stellen. “Die vragen beantwoorden we zo zorgvuldig en duidelijk mogelijk.”, aldus Juliette.
Wanneer het ontwerp is afgerond en de nieuwe procedure klaar is, wordt gekeken hoe collega’s getraind moeten worden. Dat kan bijvoorbeeld door middel van trainingsbulletins. En bij complexere wijzigingen kunnen dat ook simulatortrainingen zijn.
Ronald Beers Luchtverkeersleider en Unit Manager Tower/Approach bij de afdeling Operations
Voordat een veiligheidsmaatregel dan echt wordt doorgevoerd in het luchtverkeersleidingssysteem van LVNL, moeten de luchtverkeersleiders er nog op worden gebriefd en getraind. Ronald: “Wanneer het ontwerp is afgerond en de nieuwe procedure klaar is, wordt gekeken hoe collega’s getraind moeten worden. Dat kan bijvoorbeeld door middel van trainingsbulletins. En bij complexere wijzigingen kunnen dat ook simulatortrainingen zijn.”
Als dit proces is doorlopen en alles goed is voorbereid, wordt een nieuwe veiligheidsmaatregel ingevoerd. De wijzigingen worden gepubliceerd in de internationale luchtvaartgids, handboeken en procedures worden aangepast en ook de boordcomputers van vliegtuigen wereldwijd worden bijgewerkt. Tot slot wordt de maatregel doorgevoerd in het luchtverkeersleidingssysteem. Zo zorgen we stap voor stap dat alles klaar is voor gebruik. Een zorgvuldig proces waarin veiligheid, techniek en de omgeving samenkomen.